Loading...

یزد، شهر جاذبه های بی نظیر

یزد، شهر جاذبه های بی نظیر
یزد، شهر بادگیرها، شهر کار و کاریز و کاهگل، دارالعباده، دارالعلم و دارالعمل، حسینیه ایران، شهر دوچرخه ها، شیرینی، شهر قنات و قنوت و قناعت و شهر آتش و آفتاب، این روزها برای پذیرایی از میهمانان نوروزی لحظه شماری می کند.

دومین شهر تاریخی جهان که جاذبه های گردشگری، تاریخی و میراث فرهنگی زیادی را در دل خود جای داده در ایام نوروز 94 با توجه به بنیه فرهنگی و مذهبی خود در آستانه تقارن ایام فاطمیه و تعطیلات نوروز می تواند به تنهایی جاذبه ای منحصر به فرد برای بازدید گردشگران و دوستداران میراث فرهنگی و تاریخ ایران و جهان باشد.

این استان به عنوان عروس کویر ایران از جمله مناطقی است که تمام چهار فصل را در دل خود جای داده و همین باعث شده تا به عنوان خاستگاه گردشگری مرکز ایران معرفی شود.


استان یزد یکهزار و 600 اثر تاریخی ثبت شده غیر منقول و 600 بنای تاریخی ثبت شده ملی دارد که میزبان گردشگران داخلی و خارجی است.

یزد گنجینه ای از هنر، فرهنگ و تمدنی ایرانی را در خود دارد که از آن جمله می توان به بناهای مذهبی، بقعه، مساجد، حسینیه ها، زیارتگاههای زرتشتیان، خانه های تاریخی، آب انبارها، باغ های تاریخی ، بادگیرها و بازارچه ها اشاره کرد.

از دیگر اماکن دیدنی یزد می توان به زندان اسکندر، بقعه شیخ احمد فهادان، مجموعه تاریخی هشت، مسجد چهل محراب، آتشکده زرتشتیان، گنبد مصلای عتیق، بقعه دوازده امام، مسجد یعقوبی و بقعه سید شمس الدین اشاره کرد .

نخستین و قدیمی ترین آثار طبیعی و دست ساز بشر را می توان در جای جای این امن و ایمن به خوبی مشاهده کرد همین آثار موجب شده در ماههای پایان سال این استان دومین مقصد گردشگران خارجی در ایران باشد.

نارین قلعه میبد به عنوان قدیمی ترین بنای ساخته شده از خشت در دنیا ،قنات زارچ به عنوان طولانی ترین قنات دنیا با 100کیلومتر طول ، قدیمی ترین مسجد ایران یعنی مسجد جامع فهرج، نخل چوبی میدان امیر چخماق به عنوان قدیمی ترین نخل چوبی ایران با 450 سال عمر، بادگیر باغ دولت آباد یزد در شمار زیباترین بادگیرهای دوره زندیه و قاجاریه با قدمتی 270 ساله به عنوان بلندترین بادگیر جهان و سرو 4500ساله ابرکوه به عنوان مسن ترین موجود زنده جهان از جمله این آثار تاریخی و طبیعی در استان یزد است.

وجود چهار فصل سال در دل کویر با تفاوت دمای 25درجه از گرمترین نقطه استان در ریگزارهای کویر بافق تا منطقه بیداخوید تفت و وجود پیست اسکی سخوید تفت از دیگر جاذبه های طبیعی این دیار به ظاهر خشک است.

** بافت تاریخی بی نظیر یزد

استان یزد 2270 هکتار بافت تاریخی دارد که شهر یزد به عنوان نخستین شهر خشت خام و دومین شهر تاریخی جهان دارای بافت تاریخی به مساحت عرصه 743 هکتار و مساحت حریم پنج هزار هکتار در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.

این بافت گسترده ترین و اصولی ترین بافت تاریخ ایران است که تجربه های متفاوتی در زمینه مداخله متولیان امر در شبکه معابر را در خود جای داده است.

در شهر میبد نیز حدود 700هکتار بافت تاریخی وجود دارد که در کنار یزد در صنایع دستی شهره است.

این شهر هفت هزار ساله قدیمی ترین بنای ساخته شده از خشت دنیا در دل خود دارد بنایی به نام 'نارین قلعه' یا ' کهندژ' که بر فراز تپه ای بلند بنا شده و بر تمامی شهر میبد و پیرامون آن دید دارد.

تاکنون کشوری ادعا نکرده است که بنایی قدیمی تر از کهندژ دارد.

کهندژ نام دژهای کهنی است که در آغاز پیدایش شهرها بنا شده اند این دژها در دوره پیش از اسلام و بیشتر در دوران ماد، هخامنشی و اشکانی ساخته شده و بناهایی تک و پر تراکم بودند که بر فراز تپه های طبیعی یا مصنوعی می ساختند .

قنات زارچ یکی از کهن ترین قنات های ایران به شمار می آید که سابقه ای بیش از سه هزار سال دارد طول کوره قنات زارچ بیش از 71 کیلومتر بوده و تعداد چاههای آن دو هزار و 115 حلقه شمارش شده است.

آنچه به وضوح می توان در هنر معماری یزدی در یافت هنر زیستن و یا به عبارتی همزیستی مسالمت آمیز با طبیعت خشن و قهر کرده است که با سخت کوشی، پشتکار و قناعت و نوع دوستی، نمودها و نهادهایی را در عرصه شهر سازی و معماری به عرصه وجود کشانیده که نظر هر بیننده ای را به خود جلب و ذهن او را به ژرفای تفکر و تعمق می کشاند.

نمونه بارز این معماری محله فهادان یا 'یوزداران' است که در گویش محلی جنگل یا محله یوزداران نامیده می شود.

قدمگاه منصوب به امام رضا(ع) در این گذر واقع شده است از دیگر محله های مهم یزد می توان به محله های سر جمع، یعقوبی، سر دو راه، مصلی، قلعه کهنه و لب خندق اشاره کرد.

از دیگر آثار تاریخی برتر این استان که نمونه آن در جهان وجود ندارد بلند ترین بادگیر جهان است.

بادگیر باغ دولت آباد یزد که در شمار زیباترین بادگیرهای دوره زندیه و قاجاریه با قدمتی ۲۷۰ ساله به عنوان بلندترین بادگیر جهان به حساب می آید.

این بادگیر که نمونه ای از معماری دوره زندیه را داراست در سال ۱۱۶۰ هـ.ق توسط محمدتقی خان یزدی مشهور به خان بزرگ سرسلسله خوانین یزد ساخته شد.

این بادگیر ارتفاعی به طول ۳۳ متر و ۸۰ سانتی متر دارد و از خصوصیات بارزش هشت ضلعی بودن آن است که باعث می شود باد در هر جهت به راحتی و به سرعت به قسمت زیرین آن هدایت شود و پس از برخورد به سطح آب حوضچه زیر بادگیر، هوای خنکی در داخل آن ایجاد کند.

در کنار این بادگیر باغی شامل سه عمارت هشتی و سردر و تالار آینه نیز موجود است که بهشت آیین خوانده می شود و دارای نقوش اسلیمی است.

این باغ مدت ها محل اقامت کریم خان زند در یزد بود و از نظر طراحی در شمار زیباترین باغ های دوره زندیه و قاجاریه محسوب می شود.

از دیگر آثار تاریخی این استان مساجد بسیاز زیبای آن است به گونه ای که قدیمی ترین مسجد جهان نیز در این استان دارالعباده و دارالایمان قرار دارد.

مسجد جامع فهرج که در ۳۰ کیلومتری شهر یزد واقع شده و ساخت آن به نیمه اول قرن اول هجری برمی گردد.

این مسجد، تنها مسجد جهان اسلام است که ساختمان آن از ابتدا تاکنون هیچ تغییری نکرده است.

اگرچه در میان باستان شناسان اختلاف نظر وجود دارد اما ظاهرا مسجد جامع فهرج قدیمی ترین مسجد ایران است. مسجد جامع فهرج کماکان زنده و پویا بوده و در آن نماز جماعت برپا می کنند.

از دیگر مساجد حسینیه ایران می توان به مسجد جامع کبیر ، مسجد حظیره ( روضه محمدیه) ،مسجد ابوالمعالی ، مسجد شاه تهماسب ، مسجد فرط، مسجد چهل محراب ، مسجد یعقوبی ، مسجد ریگ ،مسجد زردک معروف به گنج گلین قدیمی ترین مسجد تاریخی در شهرستان اردکان ، مسجد جامع بفروییه و مسجد جامع عقدا اشاره کرد.

از دیگر جاذبه های بافت تاریخی این استان و شهر یزد وجود خانه های تاریخی ، هتل های سنتی ، سفره خانه های سنتی ، بادگیرهای زیبا و آب انبارهای چند بادگیری در بطن بافت و استمرار حیات است.

تمام خانه های این بافت از مصالحی چون کاهگل و خشت خام ساخته شده و مشتمل است بر دیوارهای بسیار بلند و سر پوشیده که مانع تابش مستقیم اشعه خورشید در تابستانند. همچنین اتاقی بزرگ به نام تالار ، که یک سوی آن باز و کاملا به فضای بیرونی است و غالبا به هنگام عصر مورد استفاده قرار می گیرد. چرا که تالار همیشه در آن بخش از منزل که مستقیما در جهت غروب آفتاب (مغرب) است جای دارد و اتاق ها همگی در سمت دیگری از خانه ساخته می شوند .

استخر آب که به آن حوض می گویند درست در وسط حیاط جای دارد و به راحتی از تمام اتاق ها و یا تالار خانه ، قابل مشاهده است.

خانه اربابی ،خانه امامزاده ای ،خانه قلم سیاه، خانه موید علایی، خانه لاری ها، خانه امید سالار، خانه آقازاده ابرکوه ،خانه تقدیری ، خانه آقازاده ابرکوه و خانه خاتمی اردکان نمونه ای از این خانه هاست و یا هتل هایی همچون هتل موزه فهادان ،لب خندق ، مهر ، باغ مظفر ، مشیر ، مشیرالممالک ، ملک التجار، باغ نمیر تفت و والی یزد که در آنها بادگیرها، زیرزمین های رمزآلود، حوض و فواره ها، درختان نارنج و گل های رنگارنگ و حتی اتاق های سه دری و پنج دری با شیشه های رنگی و خیال انگیز سر جای خود قرار داشته و دست نخورده است.

هتل های سنتی در واقع موزه های زنده بافت تاریخی یزد که فضایی زیبا و جذاب در بافت تاریخی برای سرمایه گذاری ، ایجاد اشتغال و مکانی برای میزبانی از میهمانان در ایام مختلف و بویژه نوروز فراهم کرده است.

کارونسراهای قدیمی نیز از مهمترین آثار دست ساز و تاریخی این استان محسوب می شود به گونه ای که کارونسرای زین الدین مهریز تنها کاروانسرای مدور ایران و ارگ سریزد تنها کاروانسرای دارنده جایزه ممتاز میراث آسیا و اقیانوسیه یونسکو در ایران در این استان قرار دارد.

** تلفیق آثار کویری با ترنم طبیعت بکر

استان کویری یزد که در مرکز ایران قرار دارد در میان کویرهای ایران و شاید جهان یک استثناء است چون هم کویر داغ و ریگ زارهای بافق و هم دامنه های سرسبز و ییلاقی شیرکوه تفت را در دل خود دارد.

خدواند تمام موهبت های طبیعی از چهار فصل را در دل کویر مرکزی ایران قرار داده از ریگ زار گرفته تا دشت و کوه همه و همه در این استان زیبایی های هنر انسان را دو چندان کرده است.

عمده ترین و شاید تنها کانون های طبیعی و دیدنی استان یزد، دامنه های شیرکوه اعم از پیش کوه ، میان کوه و پشت کوه است .

دره های سرسبز و زیبای منشاد، بنادک سادات (بنافت )، طرزجان ، ده بالا، باقی آباد، فخرآباد و ثانی آباد در میان کوه و دره های سانیچ ، بردستان ، بنادک دیزره ، سخوید، شواز، بیداخوید، نصرآباد، مزرعه آخوند، علی آباد، شاه آباد، شریف آباد، صادق آباد در پشتکوه به دلیل برخورداری از آب و هوای خنک در تابستان های گرم ، ییلاق سنتی مردم بومی محسوب می شوند و هر ساله در فصل تابستان هزاران خانواده یزدی، ایرانی و جهانگردان را پذیرایی می کنند.

این استان مملو از درختان مسن و با عمر بالاست که نشان از احترام مردم درالعباده به طبیعت است.

سرو شهرستان ابرکوه با 4500سال عمر ، مسن ترین موجود زنده ایران ، دومین درخت کهنسال و ارگانیسم زنده جهان و دومین اثر ثبت ملی کشور بعد از قله دماوند محسوب می شود.

چنار کرخنگان از توابع شهرستان خاتم با 1500 سال قدمت و 350 سانتیمتر قطر ، سرو منگاباد با قدمت 1400 سال و قطر 180 سانتیمتر در شهرستان مهریز و چنار تنگ چنار از توابع مهریز با 1200 سال قدمت نیز که همگی ثبت ملی شده اند در این استان قرار دارند.

یکی دیگر از جاذبه ها سرچشمه شهر هرات با قدمت حدود 10هزار سال مربوط به اواخر دوره اول زمین شناسی کواترنر (پلیستوسن) به عنوان هفتمین اثر ثبت ملی کشور است که به جهت آنکه بزرگترین جریان آب سطحی دائمی استان بوده دارای اهمیت فراوانی است.

میزان آبدهی این چشمه به طور متوسط 270 لیتر در ثانیه بوده و محل ظهور آن در قسمت سنگلاخی دامنه کوه قدمگاه است.

کوه ارنان در بخش مرکزی مهریز هم با شماره ثبت هشت در فهرست آثار طبیعی ملی به ثبت رسیده است.

این کوه در شهرستان مهریز ، دهستان ارنان ، روستای سرو ارنان قرار دارد و مربوط به دوره پیلو _کواترنر از دوران سوم زمین شناسی (مزوزوییک) محسوب می شود.

کوه ارنان در فاصله 100کیلومتری جنوب شرقی یزد و در حوزه دشت گسترده بهادران یزد به صورت کوهی منفرد سر برافراشته است .

ارتفاع نوک قله از سطح دریا 2899متر و ارتفاع کوه نسبت به دشت اطراف 1370 متر بوده و محیط آن در حدود 25 کیلومتر است.

یکی از زیباترین جاذبه های مناطق کویرنمکزارها و ریگزارهای آن است و معرف ترین کویرهای این استان عبارتند از: سیاه کوه، دره انجیر، ابرکوه، زرین، مروست، دشت کویر ساغند، بهادران، الله آباد، توت، طاقستان و شهیدیه.

این کویرها قابلیت رواج گردشگری مناطق کویری را دارد .

مهمترین ریگزار آن نیز که مورد استقبال بالای گردشگران است ریگزارهای صادق آباد شهرستان بافق است.

** باغ های زیبا از شاهکارهای طبیعت دوستان یزدی

در این میان بشر نیز با الهام از این طبیعت بکر به ساخت باغ های زیبایی روی آورده که امروز خاستگاه تفرج گردشگران شده است.

مراد از باغ در این استان باغ هایی است که از لحاظ طراحی معماری و محوطه سازی و ردیف کاری درختان مفاهیمی ویژه را در خود دارند و بیشتر یه عنوان فضای سبز و محل استراحت و تفریح در گذشته استفاده می شد.

در استان یزد با وجود کویری بودن و مشکل کم آبی باغ هایی یافت می شود که نشانه ذوق و خلاقیت معماران یزدی است از میان این باغ ها می توان به باغ دولت آباد، باغ خان، باغ مشیر، باغ گل کار، باغ محمودیه، باغ پهلوان پور مهریز، باغ نمیر تفت ، باغ تیتو بافق و باغ حافظی طزرجان اشاره کرد که در این میان باغ دولت آباد با داشتن بلندترین بادگیر ایران به ارتفاع 33 متر از شاهکارهای مهندسی معماران یزد است.

یزدی ها با این ثروت های هنگفت معنوی، منتظر قدوم مبارک هموطنان خود از سراسر کشور هستند.

نظرات
    ارسال نظر
    آمار
    • تعداد کالا: 64
    • بازدید امروز: 53
    • بازدید دیروز: 654
    • بازدید کل: 595584